Sinüzit Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Sinüzit Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Sinüs Ne İşe Yarar?

Sinüslerin birinci ve aslında en önemli fonksiyonu tamamı yumuşak dokular ile dolu ve oldukça ağır olan başımızı hafifletmeleridir. Hepsi hemen hemen değişik anatomik şekillerde ve insandan insana değişmek üzere içi hava dolu kemikten boşluklardır. Sinüsler ve içlerindeki hava sayesinde vücudumuzun en üst kısmında bulunan başımız daha hafif bir yapı olarak omuriliğe ağırlık yapmayarak ve baş hareketlerine çok fazla kısıtlama vermeden uygun bir yapıda konumlanmalarını sağlar.

sinuzit
sinuzit

Diğer önemli özelliği ise içinde solunum epitelinin kaplı olması. Her nefes alışverişimizde akciğerlerimize geçen havanın çok daha fazla temas yüzeyine dokunarak ısınma, nemlenme ve temizlenmeye uğrayarak temiz bir şekilde ciğerlerimize gitmesine yardımcı olur. Yani kısaca sinüsler, burundan geçen havanın bir klima gibi ısıtılmasını ve nemlenmesini sağlarlar. Böylece temizlenen hava zararlı partiküllerinden ve mikroplardan arınarak akciğerlere gider. Anlayacağınız hem başımızın gövde üzerinde daha hafif olmasını sağlarlar, hem de içlerindeki epitelyum burun içi ile aynı karakterde olduğu ve devamlılık gösterdiği için işlevsel olarak da buruna yardımcı olurlar.

Sinüzit Nedir?

Sinüzit dediğimiz hastalık sinüs boşluklarının hava yerine sıvı ile dolması ve bu deliklerin tıkanması halidir. Kemik yüzeylerini burun içindeki mukozaya benzer sekresyon yapabilen hareketli bir tabaka kaplar. Sinüzit sürdüğü süreye göre, akut ya da kronik olmak üzere ikiye ayrılır, En yalın hali ile akut sinüzit 10 günden 12 haftaya süren dönemsel sinüzit tipidir, kronik sinüzit ise 12 haftadan daha uzun süren ve dönemsel faktörlerden çok kişinin bünyesi ile alakası olan iltihap tipidir.

Sinüzit yıl içerisinde her zaman meydana gelebilir, ancak Aralık ayından Mart ayına kadar olan dönemde daha çok ortaya çıkar. Havadaki ısı, nem ve kirlilik bu gibi hastalıkların oluşmasında önemli rol oynar.

Akut ve Kronik Sinüzit Nedir? Neden Olur?

Akut sinüzit dönemseldir arkadaşlar ve zaman zaman nüksedebilir. Sinüslerimizin belirli bir süreliğine, özellikle sonbahar ve kış aylarında, burnunuzu ve sinüsleri çevreleyen zarların kısa süreli iltihaplanmasıdır. Bu durum mukusu burnunuzdan ve sinüslerinizden boşaltma yetimizi engeller. İşte bu yüzden “sinüzit oldum” cümlesini çok duyarız. Dönemseldir ve yaygındır. Özellikle soğuk aylarda her 8 kişiden birini etkileyebilir. Akut sinüzit en çok soğuk algınlığına neden olan viral enfeksiyona bağlıdır. Ancak bulaşıcı olmayan nedenlere de bağlı olabilir. Mesela alerji ve sert hava değişimleri gibi.

Kronik sinüzitte ise, sinüsleri döşeyen mukozaların büyümesi ve sıvı karakterinin daha yoğun hale gelmesi ile kalıcı bir tablo oluşur. Kronik sinüzitin nedeni her zaman akut kadar açık değildir. Kronik sinüzit riskleri arasında yıl boyunca oluşan alerjiler, zayıf bağışıklık sistemi, sık soğuk algınlığı ve sigara içimi sayılabilir.

Eğer burun içinde kemik eğriliği (deviasyon), burun etleri şişmesi veya alerji gibi özel durumlar da varsa; enfeksiyon daha sık, uzun süren ve sinüslerin burun içine açılan deliklerinin tıkanması ile kronik bir hal alır. Bütün sinüslerin, bir delik bir kanal yada daha karmaşık anatomik çeşitlilik ile burun içine açılan bağlantıları vardır. Her nefes alış verişimizde sinüslerin içindeki hava da hareket eder ve burun etleri ile birlikte akciğerlerimize giden havanın ısıtılıp, nemlenmesini sağlarlar. Az önce de belirtiğim gibi yani bir çeşit klima gibi çalışırlar. Bu nedenle, bu hava dolu boşluklar iltihaplandığında nefes alıp verme özelliğimiz de etkilenir.

Burun tıkanıklığına yol açan deviasyon, burun etlerinin büyümesi, özellikle çocuklarda geniz eti, alerjik sinüzite bağlı polipler ve geçirilmiş ameliyatlara bağlı burun içerisindeki yapışıklıklar ne yazık ki hastalık gelişimini kolaylaştıran faktörlerdir. Yani tanımlamalar buna göre yapılmalıdır. Yoksa her akut sinüzit durumunda hemen film çekilse herkesin sinüzit ameliyatı olması gerekir. “Sinüzitim mi var acaba?” sorusu özellikle kış mevsiminde en çok karşılaşılan sorulardan biridir. Burun içerisindeki doku tabakası devamlılık gösterdiğinden, nezle ve soğuk algınlığı gibi üst solunum yollarını tutan tüm hastalıklar, sinüslerin iltihabıyla beraber gelir.

Sinüzitin Belirtileri Nelerdir?

Kafada basınç hissi ile beliren yüz ve baş ağrısı, burun tıkanıklığı koku alma hissinin azalması, sarı yeşil renkte burun akıntısı ve burun delikleri etrafında kızarıklık şikayetlerine neden olur. Ayrıca uyuşukluk, çalışma isteksizliği, ateş, alt solunum yollarına yayılması ile öksürük ve ses kısıklığı gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

Sinüzit Nasıl Tedavi Edilir?

Havaların soğuması ile üst solunum yollarında nezle, sinüzit gibi hastalıklarda artış gözlenir. Hastalarımızın en sık endişesi sinüzitim mi var ya da sinüzit olma korkusudur. Bunun sebebi daha çok sinüzitin kronik bir hastalık olduğu ve ameliyat ile tedavi edilebildiği algısıdır. Kısmen doğru olsa da son yıllardaki tedavi edici ilaçların ve tekniklerin gelişmesi ile sinüzit ameliyatlarında azalma görülmüştür. Piyasada yapılan en büyük yanlış akut sinüzit başladığında sinüs bilgisayarlı tomografisi çekmektir. Akut dönemde sıvı ile dolu olan sinüsler kronik sinüzit gibi görünür ve ameliyat kararı alınması gerekir gibi bir hava ortaya çıkar. Bu çok yanlıştır, sinüs filmini her zaman için tedaviden sonra çekmek daha doğru bir netice alınmasını sağlar. Zaten muayene sırasında endoskop ile bakıldığında eğer hastanın kronik sinüziti gösterecek ve bunun oluşmasını kolaylaştıracak kemik eğriliği (deviasyon) alerjik burun eti büyümesi gibi bulguları varsa görülecektir. Bu bile hemen film çekilmesini gerektiren bir durum değildir. Hemen daima iyi bir medikal tedaviden sonra film çekilmeli ve tedavi önerileri buna göre yapılmalıdır. İdeal çevre şartları; örneğin %45 nem, çok fazla değişiklik göstermeyen hava sıcaklığı ve temiz hava, hastalıklara karşı olan direnci artırır.

Sinüzite Karşı Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

Hastalık başladığında hemen tedaviye başlamak ve mümkün olduğunca sinüslerin havalanmalarını tekrar sağlayacak ve içerilerindeki sıvıyı boşaltmaya yarayacak tedavileri kullanmak gerekir. Sinüs problemlerini önlemenin ve tedavi etmenin en basit, en ucuz ve en etkili yollarından biri nazal sulamadır. Genellikle sinüzit semptomlarını hafifletebilir, burun spreylerine ve antibiyotiklere olan bağımlılığı azaltabilir ve yaşam kalitenizi artırabilirsiniz. Sinüzitin oluşma şansını azaltmak veya erken sinüzit semptomlarını hafifletmek için yapılabilecek birçok şey var. En önemlilerinden biri burun akıntısını desteklemek ve burun geçişlerini açık tutmaktır.